افزایش بیسابقه تولید تخممرغ در ایران؛ مگا فارمها در مسیر سلطه، مرغداریهای کوچک در آستانه حذف
با اصلاح قوانین صدور مجوز و نگاه حمایتی دولت به مگا فارمها، ظرفیت تولید تخممرغ ایران از مرز نیاز داخلی فراتر رفته و بازار در آستانهی تمرکز کامل در دست واحدهای صنعتی بزرگ قرار گرفته است.
صنعت تخممرغ ایران در سال گذشته شاهد رشد بیسابقهای در تولید بود.
بر اساس آمار رسمی، تولید سالانه تخممرغ کشور به حدود ۱ میلیون و ۳۰۰ هزار تن رسیده؛
در حالیکه مصرف داخلی تنها ۱ میلیون و ۱۵۰ هزار تن برآورد میشود.
مازاد تولید نزدیک به ۱۵۰ هزار تن عمدتاً از طریق صادرات به کشورهای همسایه جذب شده است.
این ارقام نشان میدهد که ایران امروز نهتنها توان تأمین نیاز داخلی را دارد، بلکه ظرفیت پوشش بازار مصرف خاورمیانه را نیز پیدا کرده است.
سیاست جدید دولت؛ رشد مگا فارمها و حذف محدودیتها
در چارچوب قانون جدید «کسبوکار و مجوزها»، بسیاری از موانع قدیمی برای احداث واحدهای مرغداری حذف شده است.
نتیجهی مستقیم این اصلاحات، افزایش چشمگیر تعداد مگا فارمها در استانهای مرکزی و شمالی کشور است.
دولت این روند را با اهدافی چون:
- افزایش بهرهوری تولید،
- تسهیل نظارت دامپزشکی،
- بهبود کیفیت صادراتی،
- و کاهش هزینههای انرژی و خوراک،
توجیه میکند.
اما در عمل، این تغییر مسیر به تمرکز ظرفیت تولید در دست واحدهای بزرگ منجر شده و مرغداریهای کوچک و متوسط را در تنگنای اقتصادی قرار داده است.
فشار بازار بر واحدهای کوچک
رشد سریع تولید و اشباع بازار داخلی، باعث کاهش سود و افزایش رقابت شده است.
در این شرایط:
- مگا فارمها با هزینه تولید پایینتر و امکان صادرات،
حتی با حاشیه سود کم نیز قادر به ادامه فعالیت هستند. - اما مرغداریهای ۳۰ تا ۱۰۰ هزار قطعهای که هزینههای بالایی دارند و به نقدینگی محدود دسترسی دارند،
بهسختی قادر به ادامه تولید هستند.
بسیاری از مرغداران سنتی اعلام کردهاند که در صورت تداوم قیمتهای فعلی و نبود حمایت مؤثر، ناچار به خروج از چرخه تولید خواهند شد.
آینده صنعت تخممرغ ایران
ساختار آیندهی این صنعت در صورت تداوم سیاستهای فعلی، بهشدت دو قطبی خواهد شد:
۱. مگا فارمها (بیش از ۵۰۰ هزار قطعه)
دارای تجهیزات مدرن، خط بستهبندی، برند صادراتی و مدیریت صنعتی هستند.
در آینده تثبیت خواهند شد و سهم بیشتری از بازار خواهند گرفت.
۲. مرغداریهای متوسط (۱۰۰ تا ۵۰۰ هزار قطعه)
با مشکلات نقدینگی و هزینه تولید بالا مواجهاند.
احتمالاً یا در قالب قرارداد با مگا فارمها ادغام میشوند یا از بازار خارج خواهند شد.
۳. واحدهای کوچک (زیر ۱۰۰ هزار قطعه)
فاقد توان رقابت، بازده پایین و دسترسی محدود به نهادهها و بازارگاه هستند.
در مسیر حذف تدریجی از صنعت قرار گرفتهاند.
تنها راه بقا برای مرغداریهای کوچک
اگرچه جریان بازار به سود مگا فارمهاست، اما هنوز فرصت برای بقا وجود دارد — البته با تغییر مدل کسبوکار.
واحدهای کوچک در صورت حرکت به سمت:
- تولید تخممرغ محلی، ارگانیک یا غنیشده،
- ایجاد خوشههای تولیدی و برند مشترک،
- و اتصال مستقیم به بازار خردهفروشی و فروش آنلاین،
میتوانند سهم پایداری از بازار را حفظ کنند.
اما در صورت ادامه مدل سنتی «فروش فلهای به بنکدار»، آیندهای برای آنها متصور نیست.
جمعبندی EggTimesNews:
ایران امروز در آستانهی تبدیل شدن به قطب تولید تخممرغ منطقه قرار دارد.
اما پشت این موفقیت ملی، زنگ خطر جدی برای هزاران مرغداری کوچک به صدا درآمده است.
تداوم تمرکز تولید در دست مگا فارمها، هرچند در کوتاهمدت منجر به رشد صادرات میشود،
اما در بلندمدت میتواند تنوع تولید، امنیت غذایی و پایداری اجتماعی در روستاها را تهدید کند.
———
📍 این خبر اختصاصی پایگاه خبری EggTimesNews است.
نشر آن با ذکر منبع بلامانع میباشد.
