دو رویکرد جهانی برای پاکسازی تخممرغ
تخممرغ یکی از پرمصرفترین منابع پروتئینی جهان است و سلامت آن نقش کلیدی در امنیت غذایی دارد. یکی از موضوعات مهم در حوزه بهداشت تخممرغ، شستشو و ضدعفونی پوسته قبل از بستهبندی است. پرسش اصلی اینجاست: آیا شستن تخممرغ به بهداشت بیشتر کمک میکند یا موجب افزایش ریسک آلودگی میشود؟
لایه محافظ طبیعی پوسته (کوتیکول)
پوسته تخممرغ بهطور طبیعی دارای یک لایه نازک به نام کوتیکول (Bloom) است. این لایه همچون یک سد دفاعی از نفوذ باکتریها، بهویژه سالمونلا، جلوگیری میکند. حذف کوتیکول باعث میشود تخممرغ به شدت وابسته به شرایط نگهداری سرد شود و در دمای محیط سریعتر فاسد گردد.
آمریکا و کانادا: شستشو و ضدعفونی اجباری
-
در ایالات متحده، ژاپن و کانادا شستشو و ضدعفونی تخممرغ قبل از بستهبندی اجباری است.
-
لایه کوتیکول برداشته میشود.
-
نگهداری در زنجیره سرد (یخچال) از مرغداری تا فروشگاه الزامی است.
-
دلیل اصلی: سابقه شیوع گسترده سالمونلا در صنعت طیور این کشورها.
اروپا: ممنوعیت شستشو و تکیه بر طبیعت
-
اتحادیه اروپا شستشوی تخممرغ را ممنوع کرده است (جز در صنایع فرآوری).
-
تنها تمیزکاری خشک مجاز است (برس، هوای فشرده).
-
کوتیکول حفظ میشود و تخممرغها حتی در فروشگاهها معمولاً در دمای اتاق عرضه میشوند.
-
استدلال: حفظ سد طبیعی بهترین محافظ در برابر آلودگی است.
ایران: میان سنت و استاندارد
-
در ایران بخش زیادی از تخممرغها بدون شستشو و در کارتنهای عمده به بازار عرضه میشوند.
-
بستهبندی صنعتی و شستشو هنوز رایج نیست و بیشتر در برندهای محدود یا صادراتی دیده میشود.
-
تخممرغ در فروشگاهها گاهی در یخچال و گاهی در قفسه معمولی عرضه میشود؛ نبود یکپارچگی در زنجیره سرد یکی از چالشهای اصلی است.
-
از نظر مقررات، شستشو اجباری یا ممنوع نیست؛ بلکه وضعیت به شرایط تولیدکننده و نوع بازار (داخلی یا صادراتی) بستگی دارد.
مقایسه سه رویکرد
| ویژگی | آمریکا/کانادا/ژاپن | اتحادیه اروپا | ایران |
|---|---|---|---|
| شستشو | اجباری | ممنوع | محدود / غیرسیستماتیک |
| کوتیکول | حذف میشود | حفظ میشود | معمولاً حفظ میشود |
| زنجیره سرد | الزامی | نیاز نیست | ناقص و غیرسراسری |
| عرضه در فروشگاه | فقط یخچال | قفسه معمولی (دمای اتاق) | ترکیبی (یخچال یا قفسه) |
جمعبندی
هیچیک از این سه رویکرد را نمیتوان مطلقاً درست یا غلط دانست. آنچه اهمیت دارد هماهنگی کامل زنجیره تأمین است:
-
اگر تخممرغ شسته میشود، باید زنجیره سرد کامل رعایت شود.
-
اگر کوتیکول حفظ میشود، میتوان تخممرغ را در دمای محیط عرضه کرد.
در ایران، به دلیل فقدان یک سیاست واحد و زیرساخت کامل سردخانهای، صنعت تخممرغ در وضعیتی میانه قرار دارد. حرکت به سمت یکپارچگی (چه در مسیر اروپایی و چه آمریکایی) میتواند هم ایمنی مصرفکننده و هم ماندگاری محصول را افزایش دهد.
📌 این مقاله با هدف روشنسازی تفاوتهای سیاستی و بهداشتی در کشورهای مختلف تهیه شد و میتواند مبنای بحثی جدی در مورد آینده استانداردهای بستهبندی تخممرغ در ایران باشد.
📌 این خبر توسط تیم تحریریه EggTimesNews تهیه شده و بازنشر آن با ذکر منبع بلامانع است.
