رئیس مجلس: نهاده هست، اما گرانفروشی در توزیع وجود دارد.
تحلیل EggTimesNews: بازارگاه ناکارآمد و رانت توزیع؛ چرا ذرت با ارز دولتی دو برابر فروخته میشود؟
تاریخ: ۶ آبان ۱۴۰۴
محل: صحن علنی مجلس شورای اسلامی
در جلسه علنی امروز مجلس شورای اسلامی، قالیباف، رئیس مجلس، درباره وضعیت تأمین نهادههای دامی و عملکرد سامانه بازارگاه گفت:
«واقعیتی که همه تولیدکنندگان آن را لمس میکنند این است که نهاده کم است، اما در بازار آزاد هر مقدار بخواهید با قیمت بیش از دو برابر نرخ مصوب پیدا میشود. این یعنی در سیستم توزیع و نظارت اشکال جدی وجود دارد.»
وی افزود:
«بیش از ۹۰ تا ۹۵ درصد نیاز کشور به نهادههایی مانند ذرت و سویا از طریق واردات با ارز ترجیحی تأمین میشود. وقتی نهادهای که با ارز ۲۸۵۰۰ تومانی وارد شده در بازار آزاد با قیمت دو برابر فروخته میشود، طبیعی است که مجلس هم نسبت به این موضوع سؤال داشته باشد.»
🔹 کمبود مصنوعی نهاده و فشار بر مرغداران
به گفته وی، ایراد اصلی در عملکرد بازارگاه است. او تصریح کرد:
«بازارگاه در توزیع و کنترل عرضه نهادهها دچار اشکال است. هماکنون بسیاری از مرغداران تخمگذار گزارش دادهاند که به دلیل نبود نهاده، مجبور به ارسال گلههای فعال خود به کشتارگاه شدهاند، در حالی که مرغها هنوز قابلیت تولید تخممرغ تا یک سال دیگر را داشتند.»
قالیباف ضمن تأیید افزایش هزینههای جانبی تولید (مانند حملونقل و خدمات) تأکید کرد که بخش عمده افزایش قیمت تخممرغ ناشی از گرانفروشی در حلقه توزیع نهادهها است، نه تغییر واقعی نرخ ارز یا هزینه تولید.
🔹 اجرای کالابرگ الکترونیکی؛ پایان رانت یا آغاز چالش جدید؟
قالیباف در بخشی از سخنان خود اعلام کرد که دولت قصد دارد طرح کالابرگ الکترونیکی را از آبانماه بهصورت رسمی آغاز کند تا از ابتدای زنجیره تا انتهای آن، جریان نهاده و کالاهای اساسی قابل ردیابی شود. او گفت:
«برخی افراد با اجرای کالابرگ مخالفاند و تلاش میکنند دولت را از این تصمیم منصرف کنند. اما ما از اجرای آن عقبنشینی نخواهیم کرد. هدف ما تثبیت قیمت کالاهای اساسی طبق فرمان مقام معظم رهبری است.»
🔹 تحلیل EggTimesNews: ریشه بحران در نبود شفافیت است
تحلیل کارشناسان EggTimesNews نشان میدهد که گفتههای قالیباف، اگرچه صریح و واقعبینانه است، اما بهطور ضمنی نشاندهنده ضعف عمیق نظارت در سامانه بازارگاه و انحصار چند واردکننده در زنجیره نهاده است.
در حالیکه دولت ادعا میکند نهادهها با ارز ترجیحی تأمین میشود، تولیدکنندگان واقعی مجبورند همان نهاده را از واسطهها با دو برابر قیمت خریداری کنند. این وضعیت، مصداق «کمبود ساختگی» است که در نتیجه ضعف دادههای نظارتی و فساد توزیع به وجود آمده است.
از سوی دیگر، اجرای طرح کالابرگ الکترونیکی هرچند میتواند به شفافیت کمک کند، اما در صورت ادامه ضعف سامانه بازارگاه و نبود کنترل میدانی، احتمالاً به تغییر شکل رانت به لایههای جدید دیجیتالی منجر خواهد شد؛ مگر اینکه اطلاعات عرضه و تخصیص نهادهها بهصورت عمومی و قابلدسترسی منتشر شود.
📍 این خبر و تحلیل اختصاصی وبسایت EggTimesNews است. بازنشر آن با ذکر منبع بلامانع میباشد.
