کیفیت ذرت و سویا و تأثیر آن بر تولید مرغ تخمگذار

کیفیت خوراک یکی از عوامل اساسی در عملکرد گله‌های مرغ تخمگذار است. دو ماده اصلی جیره یعنی ذرت (به‌عنوان منبع انرژی) و کنجاله سویا (به‌عنوان منبع پروتئین و اسیدهای آمینه ضروری) بیش از ۶۰ تا ۷۰ درصد جیره را تشکیل می‌دهند. بنابراین کیفیت این دو ماده اثر مستقیم بر تولید تخم‌مرغ، کیفیت پوسته و سلامت گله دارد.

۱. اهمیت کیفیت ذرت در تغذیه مرغ تخمگذار

• ذرت تأمین‌کننده اصلی انرژی و بخشی از رنگدانه‌های طبیعی زرده است.

• وجود سموم قارچی (مایکوتوکسین‌ها)، کپک‌زدگی و رطوبت بالا در ذرت، موجب کاهش مصرف خوراک و افت تولید تخم‌مرغ می‌شود.

• کاهش انرژی قابل متابولیسم در ذرت بی‌کیفیت، باعث کاهش درصد تولید و افزایش ضریب تبدیل غذایی خواهد شد.

۲. اهمیت کیفیت کنجاله سویا در تغذیه مرغ تخمگذار

• کنجاله سویا اصلی‌ترین منبع پروتئین و اسیدهای آمینه حیاتی مانند لیزین و متیونین است.

• وجود ضد تغذیه‌ای‌ها مثل تریپسین اینهیبیتور یا بقایای اوره در سویا خام یا فرآوری ناقص، موجب کاهش قابلیت هضم پروتئین و آسیب به کبد می‌شود.

• سویا با کیفیت پایین می‌تواند منجر به کاهش کیفیت پوسته تخم‌مرغ، کاهش وزن تخم و افت عملکرد تولیدی گردد.

۳. نحوه ارزیابی کیفی ذرت

برای ارزیابی کیفی ذرت پیش از مصرف در جیره:

• بررسی ظاهری: رنگ زرد طبیعی، بدون بوی کپک یا ترشیدگی.

• رطوبت: کمتر از ۱۳ درصد (برای جلوگیری از رشد قارچ‌ها).

• آزمایش سموم قارچی: سنجش آفلاتوکسین، زیرالنون و فومونیسین در آزمایشگاه.

• انرژی قابل متابولیسم: آزمایشگاهی یا با توجه به جداول استاندارد NRC.

۴. نحوه ارزیابی کیفی سویا

برای سنجش کیفیت کنجاله سویا:

• رنگ و بو: رنگ روشن و بوی طبیعی بدون ترشیدگی یا کپک.

• مقدار پروتئین خام: حداقل ۴۴–۴۸ درصد (بسته به نوع سویا).

• آزمایش شاخص KOH Solubility: حلالیت پروتئین در KOH حدود ۷۵–۸۵٪ نشانه کیفیت مطلوب است.

• Urease Activity: فعالیت اوره‌آز باید زیر ۰.۲ واحد باشد؛ مقادیر بالا نشان‌دهنده خام بودن و مقادیر خیلی پایین نشان‌دهنده حرارت بیش از حد است.

• آزمایش میکروبی و قارچی: برای اطمینان از سلامت و عدم آلودگی.

۵. تأثیر مستقیم بر تولید

• ذرت و سویا باکیفیت = افزایش درصد تولید تخم‌مرغ، بهبود کیفیت پوسته، افزایش وزن تخم و بهبود ضریب تبدیل غذایی.

• ذرت و سویا بی‌کیفیت = کاهش تولید، افزایش تخم‌های ریز و شکننده، افت رنگ زرده و افزایش بیماری‌های متابولیکی در گله.

جمع‌بندی

صنعت مرغ تخمگذار برای دستیابی به بهره‌وری بالا باید توجه ویژه‌ای به کیفیت ذرت و کنجاله سویا به‌عنوان مواد پایه جیره داشته باشد. استفاده از روش‌های علمی در ارزیابی کیفیت خوراک پیش از مصرف، نه‌تنها موجب افزایش تولید و سودآوری می‌شود، بلکه در ارتقای کیفیت محصول نهایی و رقابت در بازارهای صادراتی نقش کلیدی دارد.

📌 این گزارش توسط تیم تحریریه EggTimesNews تهیه شده و انتشار آن با ذکر منبع بلامانع است.