آخرین تحولات صنعت طیور ایران؛ هشدار درباره بیثباتی نهادهها، کاهش تولید و احتمال خروج گسترده مرغداران
به گزارش رسانه صنعت طیور گوشتی و تخمگذار ایران – ILBPIN.ir، صنعت طیور کشور طی هفتههای اخیر وارد مرحلهای از ناپایداری شده که فراتر از نوسانات معمول بازار است. بررسیهای ILBPIN نشان میدهد سه عامل همزمان — بیثباتی در عرضه نهادهها، فشارهای ارزی ناشی از تحریمها و کاهش توان تولیدکنندگان — آینده تولید مرغ و تخممرغ را با چالشهای جدی مواجه کرده است.
۱. تغییرات مکرر بازارگاه و بیثباتی در زنجیره نهاده دامی
سامانه بازارگاه طی کمتر از دو ماه سه مرتبه سیاست عرضه نهادهها را تغییر داده است:
- ۱ مهر: عرضه ۸۰٪ نقدی – ۲۰٪ توافقی
- ۵ آبان: عرضه ۶۰٪ نقدی – ۴۰٪ توافقی
- ۲۷ آبان: عرضه ۱۰۰٪ نقدی
تحلیل ILBPIN نشان میدهد چنین نوساناتی برنامهریزی مرغداران را مختل کرده و واحدهای تولیدی را در تأمین خوراک، مدیریت نقدینگی و جوجهریزی بهشدت دچار تردید و نگرانی کرده است.
۲. کاهش توان تولیدکنندگان و افت محسوس جوجهریزی
بررسیهای میدانی ILBPIN در استانهای تولیدکننده نشان میدهد:
- جوجهریزی پاییزه کاهش یافته
- واحدهای تخمگذار عمر اقتصادی گله را فراتر از محدوده معمول افزایش دادهاند
- بخشی از واحدهای کوچک و متوسط در آستانه تعطیلی قرار گرفتهاند
- قیمت تمامشده تولید با افزایش بیوقفه مواجه است
در صورت تداوم این روند، کشور ممکن است در پایان سال ۱۴۰۴ با کاهش عرضه و افزایش قیمت مرغ و تخممرغ مواجه شود.
۳. سردرگمی سیاستگذار در سایه تحریمها، بحران ارزی و احتمال حذف ارز ۲۸۵۰۰
یکی از مهمترین عوامل بیثباتی در سیاستهای وزارت جهاد، کاهش شدید درآمدهای ارزی کشور بهدلیل فشار تحریمهاست.
ILBPIN در تحلیل خود به چند محور مهم اشاره میکند:
۳-۱. کاهش منابع ارزی و تأثیر مستقیم بر بازارگاه
فشار ارزی باعث شده:
- تأمین ارز واردات نهاده با تأخیر انجام شود
- حجم تخصیصیافته کمتر از نیاز واقعی باشد
- برنامه واردکنندگان برای حمل، ترخیص و دپو دچار اختلال شود
این وضعیت سیاستگذار را به سمت تصمیمات مقطعی و واکنشی سوق داده است.
۳-۲. احتمال حذف ارز ۲۸۵۰۰ برای کالاهای اساسی
در محافل اقتصادی و براساس تحلیل ILBPIN، احتمال حذف ارز ترجیحی ۲۸۵۰۰ برای نهادههای دامی در ماههای آینده بالا رفته است.
این احتمال موجب شده:
- برخی واردکنندگان ترجیح دهند محمولههای خود را نگه دارند
- حتی حاضرند دموراژ بدهند تا کالا دیرتر ترخیص شود
- تا در صورت حذف ارز، نهادهها را چند برابر قیمت فعلی عرضه کنند
- زمینه سودهای نجومی و رانتهای بزرگ فراهم شود
ILBPIN تأکید میکند این رفتارها نشاندهنده نبود نظارت مؤثر و عدم پیشبینیپذیری سیاستها است.
۳-۳. سیاستهای ناهماهنگ و تصمیمگیری زیر فشار
تغییرات متوالی بازارگاه در ۵۷ روز گذشته، بازتابی از:
- فشار ارزی
- تغییرات لحظهای ذخایر
- نبود برنامهریزی کلان
- ناهماهنگی بین نهادهای تصمیمگیر
است و این موضوع موجب سردرگمی ارکان تولید شده است.
۴. احتمال خروج گسترده تولیدکنندگان؛ پیامد خطرناک برای امنیت غذایی
ILBPIN در تحلیل خود هشدار میدهد:
- بسیاری از تولیدکنندگان مرغ و تخممرغ در سال ۱۴۰۴ با ضرر عملیاتی مداوم مواجه بودهاند.
- بیثباتی نهادهها، قیمت پایین محصول نهایی و نگرانی از آینده باعث شده بخش قابلتوجهی از مرغداران به خروج از چرخه تولید فکر کنند.
- اگر حتی ۱۰ تا ۱۵ درصد تولیدکنندگان از بازار خارج شوند،
تعادل عرضه–تقاضا بهطور کامل بههم خواهد خورد.
پیامد این وضعیت:
- افزایش قیمت مرغ و تخممرغ
- کاهش دسترسی اقشار آسیبپذیر به پروتئین
- تهدید امنیت غذایی کشور
- فشار بیشتر بر دولت در ماههای پایانی ۱۴۰۴
است.
جمعبندی ILBPIN
آخرین تحولات صنعت طیور ایران نشان میدهد که این صنعت با سه چالش همزمان مواجه است: بیثباتی در عرضه نهادهها، بحران ارزی ناشی از تحریمها و کاهش توان تولیدکنندگان.
تغییرات متوالی بازارگاه نشانهای از سردرگمی و تصمیمگیری واکنشی در وزارت جهاد است؛ وضعیتی که در صورت ادامه، میتواند به کاهش تولید، افزایش قیمت و تهدید امنیت غذایی کشور منجر شود.
ILBPIN تأکید میکند که بازنگری فوری، ایجاد ثبات در سیاستها و اعمال نظارت بر رفتار واردکنندگان ضروری است.
📌 انتشار این خبر با درج منبع ILBPIN.ir بلامانع است.
