تحلیل تطبیقی سیاست‌های تنظیم بازار تخم‌مرغ در کشورهای مختلف

در شرایطی که بازار تخم‌مرغ ایران در چهارماهه نخست سال ۱۴۰۴ با بحران شدید کاهش قیمت، افت تقاضا، و زیان مرغداران مواجه بوده، بررسی تجارب کشورهای موفق در تنظیم بازار تخم‌مرغ می‌تواند راهگشا باشد. در این گزارش، سیاست‌های اصلی تنظیم بازار تخم‌مرغ در چند کشور شاخص جهان بررسی و تحلیل شده است.

⸻ ایالات متحده آمریکا

• حمایت‌های یارانه‌ای دولت (USDA) در زمان بحران.

• قراردادهای بلندمدت با خرده‌فروشی‌ها برای ثبات قیمت.

• تنظیم صادرات و واردات جهت تعادل عرضه.

• سرمایه‌گذاری در کنترل بیماری‌های طیور (مثل آنفلوآنزا).

 

⸻ اتحادیه اروپا (آلمان، هلند، فرانسه)

• تشکل‌های تعاونی قوی با فروش توافقی.

• تضمین قیمت کف در شرایط رکود.

• قراردادهای تأمین سالانه با فروشگاه‌ها.

• بازار ویژه برای تخم‌مرغ‌های ارگانیک و آزاد (Free-range).

 

⸻ ژاپن

• مصرف سرانه بالا و پایدار تخم‌مرغ.

• لجستیک سرد پیشرفته و بدون تلفات.

• پیش‌بینی تقاضا و هماهنگی دقیق تولید.

• بازار برندمحور با قیمت‌های باثبات.

 

⸻ برزیل

• حمایت دولت از صادرات در زمان مازاد.

• تقسیم‌بندی بازار داخلی و خارجی.

• تشکل‌های بزرگ کشاورزی و تعاونی.

 

⸻ هند

• تضمین حداقل قیمت خرید در برخی ایالت‌ها.

• کمپین تشویق مصرف تخم‌مرغ.

• صادرات به کشورهای منطقه.

 

⸻ ترکیه

• صادرات فعال تخم‌مرغ.

• قیمت‌گذاری هماهنگ از طریق اتحادیه‌ها.

• داده‌های شفاف روزانه تولید و قیمت.

 

⸻ چین

• نظارت دولتی بر بخشی از تولید.

• ذخیره‌سازی استراتژیک تخم‌مرغ.

• قیمت‌گذاری منطقه‌ای و استفاده از ابزارهای مالی.

 

نتیجه‌گیری کلی:

بررسی سیاست‌های موفق کشورهای جهان در تنظیم بازار تخم‌مرغ نشان می‌دهد که هیچ کشوری تنها با سیاست قیمت‌گذاری دستوری یا ممنوعیت صادرات نتوانسته به ثبات پایدار برسد. بلکه موفق‌ترین الگوها ترکیبی از ابزارهای زیر هستند:
• ایجاد تشکل‌های منسجم تولیدکننده (تعاونی‌ها)
• شفافیت آماری و پیش‌بینی عرضه و تقاضا
• قراردادهای بلندمدت فروش با خرده‌فروشان برای حذف واسطه‌های مخرب
• حمایت هدفمند دولت فقط در شرایط بحرانی، نه به‌صورت دائمی
• استفاده هوشمندانه از صادرات برای تخلیه مازاد داخلی
• سرمایه‌گذاری در بهداشت و زیربناهای لجستیکی برای کاهش تلفات و نوسانات

برای ایران نیز راه‌حل پایدار نه در قیمت‌گذاری دستوری یا یارانه مستقیم به مصرف‌کننده، بلکه در تقویت تعاونی‌ها، شفاف‌سازی بازار، و آزادسازی مشروط صادرات در کنار ایجاد قراردادهای فروش شفاف و منصفانه بین مرغدار و پخش‌کننده است.

⸻

این گزارش توسط تیم تحریریه EggTimesNews تهیه شده و قابل بازنشر در رسانه‌ها با ذکر منبع می‌باشد.