تضاد آشکار سیاستها؛ حذف گله یا کنترل قیمت؟
تضاد سیاستی میان اتحادیه میهن و وزارت جهاد کشاورزی در مدیریت بازار تخممرغ؛ حذف گله یا کنترل قیمت؟
به گزارش پایگاه خبری صنعت طیور ایران ILBPIN، انتشار اطلاعیه اخیر اتحادیه میهن مبنی بر دو برابر شدن هزینه عدم ایفای تعهد در حذف گله و الزام مرغداران به حذف گلههای تخمگذار بالای ۹۰ هفته از تاریخ ۱ دی ۱۴۰۴، واکنشها و پرسشهای فراوانی را در صنعت ایجاد کرده است. این تصمیم در حالی منتشر شده که وزارت جهاد کشاورزی طی هفته گذشته با ارسال نامه رسمی به سازمان دامپزشکی کشور، خواستار توقف صدور هرگونه سرتیفیکیت دامپزشکی برای محمولههای صادراتی تخممرغ شده بود؛ اقدامی که هدف آن افزایش عرضه داخلی و جلوگیری از رشد بیشتر قیمتها عنوان شد.
بر اساس بررسیهای ILBPIN، این دو سیاست—حذف گله از یکسو و کنترل قیمت از طریق توقف صادرات از سوی دیگر—در دو مسیر کاملاً متفاوت و حتی متناقض حرکت میکنند. وزارتخانه در تلاش مستقیم برای کاهش قیمت و افزایش عرضه است، در حالی که اقدام اتحادیه میهن با حذف گسترده گلههای پیر، موجب کاهش قابلتوجه تولید روزانه خواهد شد؛ موضوعی که بهطور طبیعی فشار افزایشی بیشتری بر قیمت وارد میکند.
طبق برآوردهای کارشناسی، حدود چهار میلیون مرغ تخمگذار در بازه سنی بالای ۹۰ هفته قرار دارند. با توجه به میانگین تولید ۶۵ تا ۷۵ درصد در این سن، حذف این تعداد گله میتواند بین ۱۵ تا ۱۷ هزار کارتن تخممرغ—معادل تقریباً ۲۰۰ تن تولید روزانه—از چرخه عرضه کشور خارج کند. در بازاری که هماکنون نیز با نوسان نهادهها، کمبود نقدینگی تولیدکنندگان و شوکهای صادراتی مواجه است، کاهش این حجم از تولید میتواند موجب کمبود مقطعی و افزایش قیمت در کوتاهمدت شود؛ نتیجهای که دقیقاً برخلاف سیاست کنونی وزارتخانه در کنترل قیمت است.
فشار سنگین تابستان و بیعدالتی ساختاری در حمایت از گلههای مسن
ILBPIN در بررسیهای خود تأکید میکند که گلههایی که امروز وارد ۹۰ هفتگی شدهاند، همان گلههایی هستند که چهار ماه متوالی در فصل تابستان—از خرداد تا پایان شهریور—تخممرغ را با قیمتهایی پایینتر از هزینه واقعی تولید به بازار عرضه کردند. در این دوره، قیمت درب مرغداری بین ۲۲ تا ۲۸ هزار تومان نوسان داشت، در حالی که هزینه واقعی تولید بهمراتب بالاتر بود. بسیاری از مرغداران در این بازه با ضرر سنگین فعالیت کردند و عملاً توان مالی لازم برای جایگزینی یا تقویت گله را از دست دادند.
نکته مهمتر اینکه در زمان اجرای طرح توزیع ذرت پشتیبانی امور دام در تیر و مردادماه، نهاده حمایتی فقط به گلههای زیر ۷۰ هفته تخصیص یافت و گلههای ۷۰ تا ۹۰ هفته بهطور کامل نادیده گرفته شدند؛ گلههایی که اتفاقاً بیشترین فشار دان و کمترین حمایت را نیاز داشتند. در نتیجه، گلههای مسنتر که امروز هدف حذف اتحادیه قرار گرفتهاند، در سختترین ماههای سال بدون هیچ حمایت نهادهای بار تولید کشور را به دوش کشیدند.
به همین دلیل حذف فوری و گسترده این گلهها بدون درنظرگرفتن شرایط اقتصادی چهار ماه گذشته و عدم حمایت نهادهای، از سوی ILBPIN بهعنوان نوعی بیعدالتی ساختاری در سیاستگذاری صنعت تخممرغ ارزیابی میشود؛ بیعدالتیای که میتواند فشار بیشتری بر تولیدکنندگان خرد و متوسط وارد کند.
پیامدهای سیاستهای متناقض برای صنعت
تحلیل ILBPIN نشان میدهد که همزمانی این دو سیاست متضاد—توقف صادرات برای کاهش قیمت و حذف گله برای کاهش عرضه—میتواند موجب سردرگمی فعالان صنعت و بیثباتی بیشتر بازار شود. از یکسو وزارتخانه بهدنبال افزایش عرضه داخلی است و از سوی دیگر، حذف گلهها عرضه را کاهش میدهد. این پیامهای متناقض، بازار را غیرقابل پیشبینیتر میکند و میتواند به نوسانهای شدید قیمت در هفتههای آتی منجر شود.
ILBPIN تأکید میکند که تنظیم پایدار بازار تنها با همسویی سیاستگذار، اتحادیهها و زنجیره تولید امکانپذیر است و هرگونه تصمیمگیری درباره حذف گله باید با در نظر گرفتن وضعیت نقدینگی مرغداران، شرایط نهادهها، روند صادرات و ظرفیت جایگزینی گله اتخاذ شود. اجرای شتابزده سیاست حذف گله، بدون ملاحظات پشتیبانی، نهتنها کمکی به تنظیم بازار نمیکند، بلکه احتمال افزایش قیمت را نیز افزایش میدهد.
بدون ذکر منبع انتشار ILBPIN، بازنشر این خبر مجاز نیست.
