رابطه حلالیت و زیست‌فراهمی در تشکیل پوسته تخم‌مرغ

کیفیت پوسته تخم‌مرغ، عاملی کلیدی در ایمنی محصول و ارزش اقتصادی آن است. این مقاله بررسی می‌کند که چگونه حلالیت مواد معدنی مختلف می‌تواند بر کیفیت پوسته تخم‌مرغ تأثیر بگذارد.

فرآیند تشکیل پوسته

تشکیل کامل یک تخم‌مرغ حدود ۲۴ ساعت طول می‌کشد. در مراحل اولیه، غشای پوسته شکل می‌گیرد و سپس سه ماده معدنی اصلی یعنی کلسیم، روی و منگنز نقش حیاتی در ساختار پوسته ایفا می‌کنند.
کلسیم کربنات (CaCO₃) حدود ۹۵ درصد ترکیب پوسته را تشکیل می‌دهد و در لایه‌های سازمان‌یافته، استحکام تخم‌مرغ را ایجاد می‌کند. در این مرحله، نیاز مرغ به کلسیم بسیار بالاست. استفاده از ذرات ریز سنگ‌آهک منبعی سریع‌الحل برای کلسیم محسوب می‌شود؛ اما متخصصان تغذیه با بهره‌گیری از ذرات درشت‌تر، آزادسازی کلسیم را در طول شب افزایش می‌دهند و از برداشت بیش از حد کلسیم از استخوان‌ها جلوگیری می‌کنند.

حلالیت و زیست‌فراهمی؛ یکسان نیستند

به طور سنتی، تصور می‌شد که مواد معدنی با حلالیت بالا، زیست‌فراهمی بالاتری دارند. به همین دلیل سولفات‌ها (مثل ZnSO₄ و CuSO₄) به‌عنوان مرجع استاندارد به‌کار می‌رفتند. اما تحقیقات جدید نشان داده‌اند که سرعت حل‌شدن در دستگاه گوارش لزوماً به معنای جذب بهتر در روده نیست.
مواد معدنی با آزادسازی آهسته می‌توانند از تداخلات منفی با کلسیم یا فیتات در بخش‌های ابتدایی دستگاه گوارش عبور کرده و در روده کوچک بهتر جذب شوند. نتیجه این فرایند، بهبود کیفیت پوسته حتی با مقادیر کمتر مکمل معدنی است.

نتایج پژوهش‌ها

• مطالعه آزمایشگاهی (in vitro): نشان داد سولفات منگنز در محیط اسیدی سنگدان (pH=3) به سرعت حل می‌شود، در حالی که منابع آهسته‌رهش منگنز (محصول شرکت Animine فرانسه) به تدریج آزاد شدند و حتی پس از یک ساعت همچنان در حال حل‌شدن بودند.

• مطالعه مزرعه‌ای (in vivo): در یک آزمایش ۲۰ هفته‌ای روی ۹۳۶ مرغ تخم‌گذار White Leghorn، سه تیمار غذایی مقایسه شد:

  1. گروه کنترل منفی (بدون مکمل کافی روی و منگنز)

  2. گروه با منابع سریع‌الحل (سولفات‌ها)

  3. گروه با منابع آهسته‌رهش (محصولات HiZox و ManGrin از Animine)

  نتایج آزمون مقاومت شکست پوسته نشان داد: گروه با منابع آهسته‌رهش پوسته‌های محکم‌تری نسبت به کنترل تولید کردند و حتی از سولفات‌ها نیز عملکرد بهتری داشتند.

جمع‌بندی

یافته‌ها نشان می‌دهند که حلالیت بالا لزوماً به معنای ارزش تغذیه‌ای بالاتر نیست. آنچه اهمیت دارد، زیست‌فراهمی واقعی و الگوی آزادسازی ماده معدنی در دستگاه گوارش است. استفاده از منابع معدنی آهسته‌رهش مانند روی و منگنز می‌تواند بهبود محسوسی در کیفیت پوسته و سلامت پرنده ایجاد کند، در حالی که نیاز به مصرف مقادیر بالای مکمل نیز کاهش می‌یابد. این رویکرد علاوه بر مزایای اقتصادی، به ارتقای رفاه حیوانات نیز کمک می‌کند.

منبع

📌 این خبر توسط تیم تحریریه EggTimesNews تهیه شده و بازنشر آن با ذکر منبع بلامانع است.