فشار برای تحویل تخممرغ تنظیمبازار در استان البرز؛ در حالیکه نهادهها با نرخ آزاد تأمین میشود.
تحلیل رسمی ILBPIN از نامه جهاد کشاورزی البرز و اتحادیه مرغداران استان
به گزارش رسانه ILBPIN.ir، در روزهای اخیر دو نامه رسمی از سوی سازمان جهاد کشاورزی استان البرز و اتحادیه مرغداران تخمگذار این استان خطاب به واحدهای تولیدی منتشر شده که از مرغداران خواسته شده است تخممرغ را با نرخ تعیینشده یعنی ۸۸ هزار تومان برای تنظیم بازار تحویل دهند. در این مکاتبات همچنین تأکید شده است که عدم همکاری، موجب اعمال محدودیتهایی در فرآیندهای بازارگاهی خواهد شد.
این درخواست در حالی مطرح شده که بررسیهای ILBPIN نشان میدهد وضعیت فعلی تأمین نهادههای دامی در کشور، شرایطی کاملاً متفاوت از مفروضات اعلامی در این نامهها دارد و اجرای چنین تکلیفی عملاً برای تولیدکنندگان امکانپذیر نیست.
۱. افزایش سنگین قیمت نهادهها و عدم ثبات در تأمین خوراک
در سه ماه گذشته، نهادههای اصلی جیره مرغ تخمگذار با جهش قابلتوجه قیمت مواجه شدهاند:
- قیمت ذرت از حدود ۱۱,۳۰۰ تومان به بیش از ۳۲,۰۰۰ تومان رسیده است.
- قیمت کنجاله سویا از حدود ۲۰,۹۰۰ تومان به بیش از ۴۲,۰۰۰ تومان افزایش یافته است.
این تغییرات در حالی رخ داده که سامانه بازارگاه نیز طی همین دوره چندین بار شیوه عرضه نهاده را تغییر داده و بارگیری بسیاری از محمولهها با تأخیرهای طولانی انجام شده است. علاوه بر این، گزارشهای متعدد از سوی مرغداران به ILBPIN نشان میدهد که در بسیاری از موارد کیفیت نهاده تحویلی نیز با مشخصات اعلامشده مطابقت نداشته است.
بر این اساس، هزینه تمامشده واقعی تولید تخممرغ در شرایط حاضر بهمراتب بالاتر از نرخ تعیینشده برای تنظیم بازار است.
۲. تکلیف به تحویل تخممرغ با نرخ ۸۸ هزار تومان؛ تعارض میان سیاست و واقعیت تولید
در نامه اتحادیه مرغداران البرز تصریح شده است که مرغداران موظف به انجام سهمیه تعیینشده برای تنظیم بازار هستند و در غیر این صورت با محدودیتهایی مواجه خواهند شد.
این در حالی است که تحلیل ILBPIN نشان میدهد:
- با نرخهای جدید نهاده، هزینه تمامشده یک کیلوگرم تخممرغ برای بسیاری از واحدها به بیش از ۱۰۰ تا ۱۲۰ هزار تومان رسیده است.
- واحدهای تولیدی نهاده را کاملاً نقدی خریداری میکنند اما پول فروش محصول را با چند روز تأخیر دریافت میکنند.
- بخشی از واحدها به دلیل کمبود دان، کاهش مصرف خوراک و افزایش سن گله، با کاهش قابلتوجه تولید روبهرو شدهاند.
با این توضیحات، الزام واحدهای تولیدی به تحویل تخممرغ با نرخ ۸۸ هزار تومان عملاً به معنای فروش با زیان قطعی و فشار مستقیم بر واحدهای تولیدی است.
۳. تعهد تنظیمبازاری صادرکنندگان و پایانهها؛ مسئولیتی که فعلاً به آن پرداخته نشده است
بر اساس اطلاعات موجود در ILBPIN، پایانههای صادراتی و مگافارمهایی که در ماههای گذشته اقدام به صادرات تخممرغ کردهاند، در زمان اخذ مجوز صادرات، تعهد رسمی تنظیمبازاری را پذیرفتهاند.
مطابق این تعهد، این واحدها موظفاند در مواقع نیاز و طبق دستور کارگروههای تنظیم بازار، بخشی از تولید خود را در اولویت برای بازار داخلی عرضه کنند.
با وجود این تعهد:
- در نامههای اخیر هیچ اشارهای به الزام یا مشارکت واحدهای صادرکننده نشده است.
- فشار تنظیمبازاری صرفاً متوجه مرغداران عادی شده است.
- این عدم توازن، با اصول تنظیم بازار و تعهدات رسمی ثبتشده همخوانی ندارد.
تحلیل ILBPIN نشان میدهد که عدم اعمال تعهدات صادرکنندگان موجب انتقال کامل بار تنظیم بازار بر دوش تولیدکنندگان خرد و متوسط شده است.
۴. پیامدهای اعمال تکالیف غیرقابل اجرا برای تولیدکنندگان
مطالعات و گزارشهای میدانی ILBPIN نشان میدهد در صورت ادامه روند فعلی، پیامدهای زیر محتمل است:
- کاهش انگیزه ادامه فعالیت در واحدهای کوچک و متوسط
- کاهش جوجهریزی و افزایش سن گلهها
- افت عرضه تخممرغ در زمستان و بهویژه آغاز سال آینده
- افزایش قیمت به دلیل کاهش تولید واقعی
- فشار بیشتر بر شبکه تأمین پروتئین کشور
در چنین شرایطی، اعمال تکلیف فروش با نرخ پایینتر از هزینه تولید، نهتنها به تنظیم بازار کمک نمیکند، بلکه ریسک کاهش عرضه را در ماههای پیشرو افزایش خواهد داد.
جمعبندی رسمی ILBPIN
در حال حاضر که نهادههای دامی با نرخ آزاد و با هزینههای سنگین تأمین میشود و کیفیت و زمانبندی تحویل نهادهها نیز قابل اتکا نیست، الزام مرغداران استان البرز به تحویل تخممرغ با نرخ ۸۸ هزار تومان با هیچیک از شاخصهای اقتصادی، تولیدی یا تنظیمبازاری همخوانی ندارد.
تنظیم بازار واقعی زمانی امکانپذیر است که:
- تأمین نهادهها پایدار و با نرخ قابل پیشبینی باشد،
- هزینههای واقعی تولید مورد توجه قرار گیرد،
- تعهدات تنظیمبازاری صادرکنندگان و پایانهها بهصورت کامل و برابر اجرا شود،
- فشار تنظیمبازاری بهصورت عادلانه میان همه فعالان زنجیره توزیع و تولید تقسیم شود.
ILBPIN.ir تأکید میکند که بدون اصلاح ساختار تأمین نهاده و رعایت عدالت در اعمال تعهدات، هیچ سیاست تنظیمبازاری پایداری قابل اجرا نخواهد بود.
📌 انتشار این تحلیل با درج منبع ILBPIN.ir بلامانع است.
