پیامدهای صدور بی‌ضابطه مجوز در صنعت تخم‌گذار؛ از مازاد عرضه تا زیان سنگین تولیدکنندگان

بهار و تابستان ۱۴۰۴ برای صنعت مرغداری تخم‌گذار ایران با چالش بزرگی همراه بود: افزایش بی‌رویه عرضه تخم‌مرغ در بازار داخلی و سقوط قیمت‌ها. این بحران در شرایطی رخ داد که هزینه‌های تولید، شامل نهاده‌های دامی، شانه و کارتن، در بالاترین سطح تاریخی خود قرار داشت. بررسی‌ها نشان می‌دهد یکی از عوامل اصلی این نابسامانی، قانون تسهیل صدور مجوزهای کسب‌وکار است.

قانون تسهیل صدور مجوزها و پیامدهای آن

این قانون با هدف کاهش بروکراسی و سرعت‌بخشیدن به روند صدور مجوزها به اجرا درآمد. اما در عمل، الزامات فنی و اقتصادی لازم برای توسعه صنایع استراتژیک همچون طیور نادیده گرفته شد.

مهم‌ترین چالش‌های ناشی از اجرای قانون:

• نادیده گرفتن عرضه و تقاضا: در حالی که مصرف سرانه داخلی ثابت مانده و صادرات نیز با محدودیت جدی روبه‌روست، صدور مجوزهای متعدد منجر به تزریق تولید اضافی به بازاری کوچک شده است.

• بی‌توجهی به حریم بهداشتی و امنیت زیستی: احداث واحدهای جدید بدون رعایت فاصله‌گذاری و اصول بهداشتی، خطر بروز بیماری‌های طیور را افزایش داده است.

• عدم بهره‌برداری از ظرفیت‌های موجود: به جای تقویت واحدهای قدیمی و بهینه‌سازی آن‌ها، سرمایه‌ها به سمت تأسیس مرغداری‌های جدید اما ناکارآمد سوق پیدا کرده است.

پیامدهای بازار

نتیجه این سیاست، شکل‌گیری مازاد تولید غیرقابل مدیریت بوده که هم دولت و هم بخش خصوصی را با بحران مواجه ساخته است. کاهش شدید قیمت تخم‌مرغ در ماه‌های اخیر، خسارت‌های میلیاردی برای مرغداران به همراه داشته و حتی سرمایه‌گذاران تازه‌وارد را نیز دچار تردید کرده است.

راهکارهای پیشنهادی برای بازگشت تعادل

برای جلوگیری از تکرار بحران‌های مشابه، چند اقدام اساسی ضروری به نظر می‌رسد:

۱. بازنگری در قانون صدور مجوزها

ضروری است که قانون تسهیل صدور مجوزها در صنایع حساس مانند مرغداری، با در نظر گرفتن شاخص‌های عرضه و تقاضا بازنگری شود.

۲. توقف صدور مجوزهای جدید

تا زمانی که ظرفیت‌های موجود بهینه‌سازی و پایش دقیقی از بازار صورت نگیرد، باید از صدور مجوزهای تازه خودداری شود.

۳. توسعه فرآوری تخم‌مرغ

سرمایه‌گذاری در بخش فرآوری (پودر، مایع، محصولات نیمه‌صنعتی) می‌تواند ارزش افزوده بالاتر و امکان صادرات پایدار ایجاد کند.

۴. ایجاد نظام شفاف کشف قیمت

راه‌اندازی سامانه‌ای ملی برای رصد روزانه عرضه و تقاضا و کشف قیمت تخم‌مرغ، شفافیت بیشتری برای تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان ایجاد خواهد کرد.

۵. حمایت از صادرات پایدار

انعقاد قراردادهای بلندمدت صادراتی با بازارهای منطقه‌ای می‌تواند به ثبات در تولید و فروش کمک کند.

جمع‌بندی

صدور بی‌ضابطه مجوزهای تولید تخم‌مرغ، به‌جای رونق اقتصادی، نتیجه‌ای معکوس برای صنعت تخم‌گذار به همراه داشته و زیان‌های گسترده‌ای به تولیدکنندگان وارد کرده است. در صورت ادامه این روند، خطر تعطیلی گسترده واحدهای مرغداری و خروج آن‌ها از چرخه تولید جدی است. راه برون‌رفت از این بحران، مدیریت هوشمند عرضه و تقاضا، تمرکز بر ظرفیت‌های موجود و توسعه صادرات پایدار است.

📌 این خبر توسط تیم تحریریه EggTimesNews تهیه شده و بازنشر آن با ذکر منبع بلامانع است.